vrijdag 30 januari 2015

Gij Zult Visualiseren!


Visualiseren is de kunst verstaan om dat wat je verteld als een film voor je te zien. Zo gaat het verhaal voor je publiek pas echt leven.     


Deze week had ik een orkest repetitie met het NH Kamerorkest voor de liederen van Schubert. Ieder lied heeft een compleet eigen verhaal, sfeer en emotie die ik moet gaan vertolken. 

Het is heerlijk om dat met de steun van een orkest te doen. Ieder instrument heeft zijn eigen karakter en kan zo het verhaal meer diepgang en betekenis geven. Ik kan dan echt steunen op het orkest en dat tilt mij en daardoor het verhaal op een hoger niveau. Want uiteindelijk ben ik degene die de mensen aan zal kijken en de directe verbinding maakt met het publiek. 

Maar het orkest moet het verhaal wel kennen! Ik voel mij verantwoordelijk om dit zo aan ze te vertellen, dat zij voor zichzelf een verbinding gaan zien en voelen met het verhaal. Ik heb ze tenslotte hard nodig!

De laatste noot van het lied Erlkönig bijvoorbeeld is zo dramatisch, die verbeeld het afschuwelijkste dat je je kunt voorstellen; het verliezen van het dierbaarste, je eigen kind. Toen ik dat vertelde aan de orkestleden en ze het nog een keer speelden klonk het zo dramatisch, alle pijn zat opeens in die laatste noot. Daar kan ons publiek straks niet om heen!

Met welk beeld wil jij jouw publiek naar huis laten gaan? Hoe persoonlijker je de film maakt, hoe meer beelden je oproept. Op die manier blijft het echt 'hangen' en neemt iedereen het mee naar huis!

    Ik als moeder overste met 'Climb Every Mountain' uit de Sound of Music


maandag 26 januari 2015

Pieken

Wil je goed kunnen pieken? Het geheim zit hem in voor- en nazorg!


Ik ken het moment zo goed: Ik ben klaar met mijn concert en neem, soms met andere collega's het applaus in ontvangst. Ik krijgt vaak prachtige bloemen, buig en loop af. 

Als het publiek echt heeft genoten mag ik nog een 2e keer terugkomen en buigen, en dan loop ik terug naar mijn kleedkamer.

En daar zit ik dan. Voldaan maar ook een beetje katerig, want het is al weer voorbij. Echt, het grootste plezier ontstaat TIJDENS het optreden bij mij. Ik zit daar dus in de kleedkamer en gier van de adrenaline. Ik denk dan echt bijna zonder uitzondering, "Wat ontzettend jammer dat het nu al voorbij is!" 

In de auto praat ik honderd uit tegen mijn man (als het even kan mijn liefdevolle chauffeur). En als ik thuis ben slaat opeens een gek soort moeheid toe. Ik voel me ook nog steeds hyper en plof op de bank, MOET een wijntje drinken om echt te kunnen ontspannen. 
S'avonds passeert alles nog eens de revue voor ik in slaap val. Wat ging er goed, wat kon er beter?
De volgende dag ben ik, ondanks het nagenieten,  NIETS waard. 
Op, op en nog eens op ben ik!!

Ken je dit? Een dag niets doen, moe zijn, geen energie of inspiratie hebben? Toen ik dit echt ging toestaan en waarderen ontdekte ik dit juist als een waardevol patroon! 


Het gaat over kennis en beheersing van 
de ultieme balans tussen rust nemen en energie geven

Want ook voor het concert heb ik zo'n 'dal' dag. Alsof mijn lichaam onbewust op de 'spaarstand' gaat. Het blijft een aparte gewaarwording, maar het is wel een essentieel onderdeel van de ware kunst van het presenteren!

Hartslag curve (stiekeme foto toen mijn moeder ging voor haar hartoperatie)

maandag 19 januari 2015

Gebarentaal & Spiergeheugen

Als alle tekst in je hoofd zit, moet het ook je lijf nog in, het moet bezinken. 

Deze stap neem ik letterlijk.
Daarbij is het reuze handig om door te kunnen studeren als je instrument eens hapert, zoals bij mij nu het geval is...

Ik leerde deze techniek van mijn leraar Charles Hamilton, tijdens mijn laatste jaren op het Sweelinck Conservatorium, in de Operaklas.

Als ik een lied zo'n beetje in mijn hoofd heb, zijn er altijd stukken die er niet zo makkelijk 'in gaan' of blijven hangen. 
Daarbij, niet te vergeten, kan ik tijdens een concert door verschillende dingen onverwachts afgeleidt worden. In een fractie van een seconde kan mijn concentratie dan even weg zijn. Gevaarlijk of vooral erg vervelend.  De muziek gaat tenslotte door en dan sta ik daar! (Tip; altijd doen of het zo hoort natuurlijk, dan heeft nauwelijks iemand het door!)

Charles Hamilton noemde deze techniek Mickey Mouse -en. Super leuke naam, maar ik moet hem toch eens vragen waarom. Het is gewoon gebarentaal. Maar MIJN gebarentaal!
Ik 'gebaar' me door het hele lied heen voor zover mogelijk. Fascinerend wat er dan gebeurd. Dat ontdek je pas echt als je het gaat doen. De tekst zit zo niet alleen in mijn stemgeheugen, maar in het geheugen van mijn hele lijf! 
Denk niet dat ik half dansend op het podium sta uiteindelijk hoor haha! De intentie van het gebaar blijft -misschien- zichtbaar. De gedachte er aan is voldoende.
Ik als geisha in Madame Butterfly van Puccini

zaterdag 17 januari 2015

Het juiste Voorspel

Duik eerst diep in wat je zelf wilt zeggen voor je het een ander voorschotelt!

De Schubert liederen die ik nu moet instuderen ken ik natuurlijk al lang. Het is repertoire wat iedereen langs hoort komen in een muziekopleiding. Nu ben ik aan zet! 

In deze fase komen er een heleboel vragen langs: 
Wat betekend de tekst? Wie schreef ze en waarom?
Wat betekenen deze liederen voor mij? 
In welke rol zing ik ze eigenlijk? Ben ik verteller, minnares, moeder?
Wat wil ik de luisteraar geven met dit lied? 

Toen ik het lied An Sylvia aan het vertalen was, snapte ik er eerlijk gezegd weinig van. Ik ging voor raad naar Thomas, mijn -Duitstalige- man. Toen ook hij er niet precies uit kwam (Hij is meer een opera man, maar als Schubert geboren in Wenen, dus stel je voor!) ging hij voor mij op zoek op internet. Hij vond een interessant en zeer informatief artikel. 

Het lied is oorspronkelijk een sonnet van Shakespeare. De Engelse tekst is prachtig! 
De Duitse tekst, ook volgens de schrijver van het artikel, was een slechte vertaling en bovendien een slap aftreksel van de ware betekenis. 
Wat goed dat ik in plaatst van aan mijzelf, en mijn kennis van de Duitse taal, te twijfelen op zoek ging naar hulp en de informatie vond die ik nodig had!

Door al deze achtergrond info ga ik toch heel anders naar de Duitse tekst kijken. 
Nu kan ik de echte waarde van het lied, en mijn eigen interpretatie maken van deze lofzang aan Sylvia! 
Afbeelding van Erlkönig, 7 februari ook op het programma





vrijdag 16 januari 2015

Klaar voor de Start?

De eerste fase van de voorbereiding


Op 7 februari heb ik een concert met het NH kamerorkest olv Stephan Pas.Ik zing daar vijf liederen van Schubert. Al in juli vorig jaar had ik contact met Stephan voor de planning hiervan. Met opera loopt die planning soms zelfs drie jaar, of nog langer, vooruit.

De tijd die ik nodig hebt voor een voorbereiding hangt enorm af van het repertoire en natuurlijk de lengte van het programma. En, hoe druk ik ben met ander werk diezelfde periode!

Mijn eerste stap begon zo'n 3 maanden geleden, en bestond uit het verzamelen van de muziek. Ik verzamel meerdere uitvoeringen van elk van de liederen. Spotify is hierbij een super handige tool: Ik maak een map aan en heb mijn muziek altijd bij de hand. Luister bij voorkeur in de trein. 

Voordeel van die verschillende uitvoeringen is dat je gaat ontdekken wat je wel of niet aanspreekt en waar ik het zelf anders wil doen. Dat is een intuïtief proces. Zo ontstaat het eerste beeld dat ik van de muziek heb. Dit gaat om sfeer en intentie.

Ik laat me graag inspireren :-) Ben echt niet bang dat ik ga kopiëren. Dat gaat gewoonweg niet; ik bent een ander mens met een andere stem. 

Toen ik net op het Conservatorium studeerde zag ik een keer een studiegenoot met drie verschillende cd's van Le Nozze di Figaro, een beroemde Opera van Mozart.
Ik was een compleet groentje op klassiek muziek gebied. Verbaasd vroeg ik hem: "Maar er is toch maar een Le Nozze di Figaro?" "Hoe kom jij er dan aan drie?" Ja, daar werd natuurlijk hard om gelachen, en ik voelde mij zo dom, dat ik deze flater nooit meer ben vergeten!

Elke dirigent, elk orkest, elk koor of elke solist kan dezelfde uitvoering zo totaal anders interpreteren en uitvoeren, dat is fascinerend! 
Ik repeteer in het koor van De Nationale Opera nu voor Macbeth van Verdi. De opera wordt straks geregisseerd door Andrea Breth. Het zal een compleet andere Macbeth worden dan in de regie van Luc Bondy in 2003 waar ik ook aan mee deed. Spannend!

Macbeth bij De Nationale Opera april 2015

donderdag 15 januari 2015

Jij bent het Medium

Als performer heb ik een grote verantwoordelijkheid: ik moet het verhaal zo aantrekkelijk mogelijk brengen om mijn publiek te boeien en te vermaken. 


De meest succesvolle concerten voor mij zijn altijd diegene waar ik het gevoel krijg dat het publiek zich heeft vermaakt en met een goed gevoel naar huis gaat. Dat ik tijdens het concert op de gezichten kan lezen dat ze er 'helemaal in zitten'. Ik kijk de mensen daarom aan en maak contact. Dat vraagt focus en concentratie.
Daarom moet ik voor ik op het podium stap de stof zo in me hebben dat ze me er 's nachts voor wakker kunnen maken en ik het zo kan oplepelen!

Het doel is, steeds weer, dat het publiek het met zich mee naar huis neemt als een nieuwe inspirerende ervaring.

Daarin is de steeds terugkerende uitdaging om alle aandacht en waarde te geven aan het verhaal, want ik sta ten dienste aan dit verhaal en komt zelf op de tweede plaats!
Natuurlijk breng ik mijn sfeer mee, mijn manier van voordragen, dat is de saus die ik erover heen giet, maar als het er op aan komt gaat het NIET over mij.

Vandaag kreeg ik van een leidinggevende uit het financiële sector de vraag hoe ik mij voorbereid op een concert. Tijdens het geven van het antwoord op deze vraag, bleken daar een heleboel stappen aan ten grondslag te liggen. Die deel ik graag met jullie in mijn komende blogs. 

Stel vooral ook jouw vragen als je die hebt!
De CD cover van mijn meest recente concert

woensdag 14 januari 2015

Raak die Snaar!

Om contact te maken met je publiek is het nodig om mensen te 'raken'.

Dat doe je door het delen van jouw -oprechte- emotie. 

Start je presentatie met een persoonlijk verhaal of anekdote en zet zo direct de toon: Jij staat daar, je laat zien wie je bent, deelt jouw verhaal en maakt daardoor direct contact met je publiek. 

Mensen gaan 'open' van een persoonlijk verhaal. 
Emoties zijn namelijk van iedereen en van alle dag. Het brengt een gemene deler. Je verbindt jezelf met de ander. 

Jouw verhaal creëert de vruchtbare bodem waarop je je presentatie kunt voortzetten.
Je hebt ze al, nu je boodschap nog!


Ik in mijn jonge jaren






dinsdag 13 januari 2015

De Grootste Kracht

Mensen inspireren met jouw verhaal, ECHT contact maken, zo dat het indruk achterlaat. Dat is de ware Kunst van Presenteren!


Ik herinner me als de dag van gisteren mijn tweede zangleraar: David Pittman-Jennings. In de eerste les bij hem, zei hij iets wat ik nooit zal vergeten: 
"Maartje, you are already a great singer. We are just working to make you even better then you are now!"
Het raakte me diep. Na zoveel jaren Conservatorium en horen wat ik allemaal nog NIET kon, hoe het NIET moest. Steeds maar die focus op de gebreken, op wat ik allemaal nog moest kunnen voor het goed zou zijn.

Dit was een van de eerste en mooiste lessen van mijn carrière: 
Als je moet performen MOET je jezelf van je allerbeste kant gaan bekijken. Wat gaat er nu al goed? En dan elke dag jezelf een stap gunnen om NOG beter te worden! 

Hier een foto uit de tijd dat ik mijzelf totaal onbevangen en met plezier aan de wereld presenteerde

Presenteren is jezelf laten zien. Die authenticiteit is je grootste kracht. 
En grootste uitdaging.